# MCT Evaluation Classification – Sample 101–200

**Status:** Working Classification / zweite 100er-Stichprobe  
**Scope:** 100 Bauwerks-SourceValues, RxStore + Qdrant/Vector Search  
**Date:** 2026-09-11

## 1. Technischer Check

- RxStore: 100/100 RunItems abgeschlossen.
- Qdrant: 99/100 RunItems abgeschlossen.
- Ein Qdrant-Fall ist fehlgeschlagen: `Ev. Dietrich-Bonhoeffer-Kirche`.
- RxStore liefert bei 6/100 SourceValues einen Candidate.
- Qdrant liefert bei allen 99 erfolgreichen Fällen jeweils 10 Candidates.

Der fehlgeschlagene Qdrant-Fall wird nicht als `WEAK_VECTOR` oder fachlicher Nulltreffer gewertet, sondern separat als `DISCOVERY_FAILED`.

## 2. Vergleich Sample 1 und Sample 2

| Kennzahl | Sample 1 (1–100) | Sample 2 (101–200) |
|---|---:|---:|
| RxStore Hits | 6/100 | 6/100 |
| Qdrant erfolgreich | 100/100 | 99/100 |
| Qdrant Rank-1 Median | 0.229 | 0.277 |
| Rank 1 ≥ 0.20 | 52 | 63 |
| Rank 1 ≥ 0.30 | 40 | 47 |
| Rank 1 ≥ 0.40 | 27 | 36 |
| Rank 1 ≥ 0.50 | 20 | 27 |
| Rank 1 < 0.05 | 18 | 20 |
| SourceValue enthält `Pfarrkirche` | 30 | 22 |
| `Pfarrkirche` selbst auf Rank 1 | 11 | 3 |

## 3. Stabile Muster

### 3.1 RxStore bleibt klein, aber kontrolliert

Im zweiten Sample entstehen sechs RxStore Hits. Fünf davon sind `Ev. Kirche → Kirche`, einer ist `Ev. Friedenskirche → Friedenskirche`. Damit bestätigt sich die Funktion des RxStore als kontrollierter Mapping Store; die geringe Coverage ist in diesem Experiment erwartbar.

### 3.2 `Pfarrkirche` wird als AdVoc-Fall stärker, nicht schwächer

Im zweiten Sample enthalten 22 SourceValues `Pfarrkirche`, aber Qdrant liefert nur in drei Fällen `Pfarrkirche` selbst auf Rank 1. In vielen anderen Fällen priorisiert der TEI Context einen architektonischen Typ, etwa `Pfeilerbasilika`, `Chorturmkirche`, `Basilika`, `Wandpfeilerkirche`, `Hallenkirche` oder `Doppelkirche`.

Über beide Samples zusammen:

- 52/200 SourceValues enthalten `Pfarrkirche`.
- Nur 14/52 liefern `Pfarrkirche` selbst auf Qdrant Rank 1.

Das stützt die Trennung zwischen einer SourceValue-nahen kontrollierten Interpretation (`Pfarrkirche`, möglicher AdVoc Concept) und zusätzlichen aus dem TEI gewonnenen architektonischen Typisierungen.

### 3.3 Architectural Type ist ein stabiles Vector-Muster

Qdrant liefert auch im zweiten Sample häufig Begriffe wie:

- `Pfeilerbasilika`
- `Chorturmkirche`
- `Basilika`
- `Stabkirche`
- `Quersaalkirche`
- `Kreuzkuppelkirche`
- `Wandpfeilerkirche`
- `Hallenkirche`
- `Stufenhalle`
- `Kuppelkirche`
- `Säulenbasilika`
- `Doppelkirche`

Damit bestätigt sich: Vector Search erschließt regelmäßig eine zusätzliche bauliche Typisierung des Main Object.

### 3.4 Component statt Main Object tritt erneut auf

Beispiele:

- `Nikolauskapelle → Pilaster`
- `Ev. Kirche → Ostbau`
- `Schloss Benrath → Dekor`
- `Haniel-Garage → Fensterrahmen`
- `Kath. Pfarrkirche St. Suitbertus → Gittern`

Der letzte Fall ist besonders wichtig: `Gittern` erreicht einen Rank-1 Score von ca. 0.792. Ein hoher Vector Score schützt also nicht vor einer falschen semantischen Rolle.

### 3.5 Context Competition bleibt relevant

Beispiele, die fachlich geprüft werden müssen:

- `Pumpwerk Alte Emscher → Wasserwerk`
- `Prämonstratenserkloster Hamborn → Klosterkirche`
- `Landhaus Wittgenstein → Verwalterhaus`
- `Schloss Eller → Verwalterhaus`
- `Brückenpylon der Eisenbahnbrücke → Pontonbrücke`
- `Siedlung Ratingsee → Bastide`

Diese Candidates können semantisch mit dem TEI zusammenhängen, sind aber nicht automatisch die Klassifikation des beschriebenen Main Object.

### 3.6 Weak Vector bleibt ungefähr konstant

20 der 99 erfolgreichen Qdrant-Fälle haben einen Rank-1 Score unter 0.05. Sample 1 hatte 18/100. Der Anteil schwacher Vector Results ist damit erstaunlich stabil.

Beispiele aus Sample 2:

- `Wolfsburg → Wohnbau` ~0.017
- `Kitzburg → Bogen` ~0.013
- `Zeche Rheinpreußen → Kornspeicher` ~0.011
- `Schloss Elbroich → Sturmhaube` ~0.003

## 4. Konsequenzen für die Evaluation

Die beiden Samples sprechen gegen eine einfache Regel wie „höchster Qdrant Score = Match“. Für die Evaluation müssen mindestens vier Ebenen auseinandergehalten werden:

1. **SourceValue-nahe kontrollierte Interpretation** – RxStore / später AdVoc.
2. **Object Type** – Candidate beschreibt das Main Object.
3. **Architectural Type** – zusätzliche bauliche Typisierung aus dem TEI.
4. **Component / Context Competition** – semantisch relevante Evidence, aber nicht automatisch ein Match des Main Object.

## 5. Working Classification der zweiten 100

Die Labels sind bewusst **multi-label** und explorativ. `KNOWN_MAPPING`, `ADVOC_CANDIDATE`, `WEAK_VECTOR` und `DISCOVERY_FAILED` sind direkt aus dem Lauf ableitbar. Die semantischen Labels sind Working Assessments und keine Ground Truth.

| # | SourceValue | RxStore Rank 1 | Qdrant Rank 1 | Score | Working Labels |
|---:|---|---|---|---:|---|
| 101 | Schloss Rösberg | – | Stadthaus | 0.453 | `OBJECT_TYPE`, `CONTEXT_COMPETITION` |
| 102 | Wolfsburg | – | Wohnbau | 0.017 | `OBJECT_TYPE`, `WEAK_VECTOR` |
| 103 | Landhaus Wittgenstein | – | Verwalterhaus | 0.488 | `CONTEXT_COMPETITION` |
| 104 | Villa Wrede | – | Wohnbau | 0.115 | `OBJECT_TYPE` |
| 105 | Kath. Pfarrkirche SS. Gervasius und Protasius | – | Stabkirche | 0.028 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE`, `WEAK_VECTOR` |
| 106 | Nikolauskapelle | – | Pilaster | 0.145 | `COMPONENT` |
| 107 | Graue Burg | – | Rechteckhaus | 0.037 | `ARCHITECTURAL_TYPE`, `WEAK_VECTOR` |
| 108 | Weiße Burg | – | Gebäude | 0.171 | `OBJECT_TYPE` |
| 109 | Kath. Pfarrkirche St. Walburga | – | Pfeilerbasilika | 0.802 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 110 | Hexenturm | – | Turm | 0.166 | `OBJECT_TYPE` |
| 111 | Kitzburg | – | Bogen | 0.013 | `COMPONENT`, `WEAK_VECTOR` |
| 112 | Kath. Pfarrkirche St. Michael | – | Chorturmkirche | 0.254 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 113 | Kath. Pfarrkirche St. Peter | – | Pfarrkirche | 0.750 | `ADVOC_CANDIDATE`, `OBJECT_TYPE` |
| 114 | Ev. Kirche | Kirche | Quersaalkirche | 0.245 | `KNOWN_MAPPING`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 115 | Kath. Pfarrkirche St. Mariae Himmelfahrt | – | Basilika | 0.259 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 116 | Kath. Pfarrkirche St. Pantaleon | – | Stabkirche | 0.439 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 117 | Ev. Kirche | Kirche | Pfarrkirche | 0.356 | `KNOWN_MAPPING`, `OBJECT_TYPE` |
| 118 | Zechensiedlung Lohberg | – | Wohnsiedlung | 0.370 | `OBJECT_TYPE` |
| 119 | Zeche Lohberg Schacht 1/2 | – | Vierstützentyp | 0.044 | `WEAK_VECTOR` |
| 120 | Ev. Kirche | Kirche | Ostbau | 0.322 | `KNOWN_MAPPING`, `COMPONENT` |
| 121 | Ev. Kirche | Kirche | Chorturmkirche | 0.286 | `KNOWN_MAPPING`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 122 | Oberhof | – | Wohnbau | 0.060 | `OBJECT_TYPE` |
| 123 | Verwaltungsgebäude der Thyssen AG | – | Verwaltungsgebäude | 0.992 | `OBJECT_TYPE` |
| 124 | Verwaltungsgebäude der Thyssen AG | – | Verwaltungsgebäude | 0.996 | `OBJECT_TYPE` |
| 125 | Pumpwerk Alte Emscher | – | Wasserwerk | 0.896 | `OBJECT_TYPE`, `CONTEXT_COMPETITION` |
| 126 | Prämonstratenserkloster Hamborn | – | Klosterkirche | 0.260 | `OBJECT_TYPE`, `CONTEXT_COMPETITION` |
| 127 | Ev. Friedenskirche | Friedenskirche | Friedenskirche | 0.647 | `KNOWN_MAPPING`, `OBJECT_TYPE` |
| 128 | Kath. Pfarrkirche St. Josef | – | Pfarrkirche | 0.579 | `ADVOC_CANDIDATE`, `OBJECT_TYPE` |
| 129 | Dichtersiedlung | – | Wohnsiedlung | 0.034 | `OBJECT_TYPE`, `WEAK_VECTOR` |
| 130 | Siedlung Bergmannsplatz | – | Bastide | 0.530 | `CONTEXT_COMPETITION` |
| 131 | Fördergerüst | – | Förderanlage | 0.268 | `OBJECT_TYPE` |
| 132 | Hebeturm | – | Wohnturm | 0.871 | `CONTEXT_COMPETITION` |
| 133 | Zeche Rheinpreußen | – | Kornspeicher | 0.011 | `WEAK_VECTOR` |
| 134 | Kath. Pfarrkirche SS. Peter und Paul | – | Kreuzkuppelkirche | 0.277 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 135 | Siedlung Hüttenheim | – | Wohnsiedlung | 0.432 | `OBJECT_TYPE` |
| 136 | Pumpwerk Schwelgern | – | Verwalterhaus | 0.229 | `TO_CLASSIFY` |
| 137 | Pumpwerk Schmidthorst | – | Wasserwerk | 0.364 | `OBJECT_TYPE` |
| 138 | Ev. Kirche | Kirche | Chorturmkirche | 0.640 | `KNOWN_MAPPING`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 139 | Siedlung Ratingsee | – | Bastide | 0.862 | `CONTEXT_COMPETITION` |
| 140 | Eisenhüttenwerk Meiderich | – | Ausstellungsgebäude | 0.012 | `OBJECT_TYPE`, `WEAK_VECTOR` |
| 141 | Kath. Pfarrkirche St. Dionysius | – | Wandpfeilerkirche | 0.376 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 142 | Einschornsteinsiedlung | – | Wohnbau | 0.048 | `OBJECT_TYPE`, `WEAK_VECTOR` |
| 143 | Kath. Pfarrkirche St. Hubertus | – | Hallenkirche | 0.093 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 144 | Ev. Christuskirche | – | Chorturmkirche | 0.643 | `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 145 | Villenkolonie Bliersheim | – | Künstlerkolonie | 0.385 | `CONTEXT_COMPETITION` |
| 146 | Brückenpylon der Eisenbahnbrücke | – | Pontonbrücke | 0.761 | `CONTEXT_COMPETITION` |
| 147 | Kath. Pfarrkirche St. Maximilian | – | Pfarrkirche | 0.564 | `ADVOC_CANDIDATE`, `OBJECT_TYPE` |
| 148 | Schifferkinderwaisenhaus St. Josef | – | Vorlaubenhaus | 0.134 | `TO_CLASSIFY` |
| 149 | Tausendfensterhaus | – | Wohnturm | 0.564 | `CONTEXT_COMPETITION` |
| 150 | Pack- und Wohnhaus der Familie Haniel | – | Hallenhaus | 0.845 | `ARCHITECTURAL_TYPE`, `CONTEXT_COMPETITION` |
| 151 | Brückentürme | – | Turm | 0.752 | `OBJECT_TYPE` |
| 152 | Vincke-Säule | – | Gedenksäule | 0.797 | `OBJECT_TYPE` |
| 153 | Dickelsbachsiedlung | – | Wohnsiedlung | 0.114 | `OBJECT_TYPE` |
| 154 | Arnolduskapelle | – | Friedhofskapelle | 0.693 | `OBJECT_TYPE` |
| 155 | Haus Rath | – | Wohnturm | 0.036 | `WEAK_VECTOR` |
| 156 | Schillingspark | – | Park | 0.150 | `OBJECT_TYPE` |
| 157 | Kath. Pfarrkirche St. Michael | – | Stufenhalle | 0.427 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 158 | Schloss Burgau | – | Wohnturm | 0.316 | `CONTEXT_COMPETITION` |
| 159 | Kath. Pfarrkirche St. Nikolaus | – | Kuppelkirche | 0.228 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 160 | Kellnerei | – | Wohnturm | 0.127 | `TO_CLASSIFY` |
| 161 | Schloss Heltorf | – | Wohnturm | 0.020 | `CONTEXT_COMPETITION`, `WEAK_VECTOR` |
| 162 | Kath. Pfarrkirche St. Cäcilia | – | Quersaalkirche | 0.057 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 163 | Ev. Dankeskirche | – | Quersaalkirche | 0.405 | `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 164 | Schloss Benrath | – | Dekor | 0.791 | `COMPONENT`, `CONTEXT_COMPETITION` |
| 165 | Alt St. Martin | – | Pfarrkirche | 0.342 | `OBJECT_TYPE` |
| 166 | Haniel-Garage | – | Fensterrahmen | 0.034 | `COMPONENT`, `WEAK_VECTOR` |
| 167 | Schloss Eller | – | Verwalterhaus | 0.510 | `CONTEXT_COMPETITION` |
| 168 | Schloss und Park Garath | – | Landschaftsgarten | 0.367 | `OBJECT_TYPE` |
| 169 | Ev. Dietrich-Bonhoeffer-Kirche | – | – | – | `DISCOVERY_FAILED` |
| 170 | Kath. Pfarrkirche St. Matthäus | – | Kuppelkirche | 0.256 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 171 | Kath. Gemeindezentrum St. Hildegardis mit Altenheim | – | Bürgerzentrum | 0.633 | `OBJECT_TYPE` |
| 172 | Kath. Pfarrkirche St. Margaretha | – | Basilika | 0.223 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 173 | Quadenhof | – | Einhaus | 0.071 | `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 174 | Glashüttensiedlung | – | Bastide | 0.285 | `TO_CLASSIFY` |
| 175 | Reichsheimstätten-Siedlung Unter den Eichen | – | Bastide | 0.623 | `TO_CLASSIFY` |
| 176 | Jan Wellem Kapelle/Kreuzkapelle | – | Hauskapelle | 0.827 | `OBJECT_TYPE` |
| 177 | Rochus-Kapelle | – | Friedhofskapelle | 0.316 | `OBJECT_TYPE` |
| 178 | Kath. Pfarrkirche St. Benediktus | – | Chorturmkirche | 0.655 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 179 | Betriebshof Heerdt | – | Verwalterhaus | 0.218 | `TO_CLASSIFY` |
| 180 | Kath. Pfarrkirche St. Nikolaus | – | Säulenbasilika | 0.248 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 181 | Schloss Mickeln | – | Das Ei | 0.150 | `CONTEXT_COMPETITION` |
| 182 | Schloss Elbroich | – | Sturmhaube | 0.003 | `CONTEXT_COMPETITION`, `WEAK_VECTOR` |
| 183 | Henkel Pavillon | – | Ausstellungsgebäude | 0.232 | `OBJECT_TYPE` |
| 184 | Kath. Pfarrkirche St. Caecilia | – | Kuppelkapelle | 0.499 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 185 | Kath. Pfarrkirche St. Hubertus | – | Doppelkapelle | 0.329 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 186 | Kath. Pfarrkirche St. Suitbertus | – | Gittern | 0.792 | `ADVOC_CANDIDATE`, `COMPONENT` |
| 187 | Stiftsimmunität | – | Stiftskirche | 0.023 | `OBJECT_TYPE`, `WEAK_VECTOR` |
| 188 | Kapuzinerkloster | – | Klosterkirche | 0.068 | `OBJECT_TYPE` |
| 189 | Ruine der Pfalz | – | Wohnturm | 0.035 | `WEAK_VECTOR` |
| 190 | Nr. 32 und 34 | – | Poststelle | 0.019 | `WEAK_VECTOR` |
| 191 | Kaiserswerther Markt 9 | – | Schweifhobel | 0.044 | `WEAK_VECTOR` |
| 192 | Nr.4 | – | Tor | 0.030 | `COMPONENT`, `WEAK_VECTOR` |
| 193 | Nr.10 | – | Gewölbe | 0.185 | `COMPONENT` |
| 194 | Nr.11 und 13 | – | Traufenhaus | 0.409 | `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 195 | Nr.32 | – | Giebelhaus | 0.010 | `ARCHITECTURAL_TYPE`, `WEAK_VECTOR` |
| 196 | Kath. Pfarrkirche St. Lambertus | – | Doppelkirche | 0.535 | `ADVOC_CANDIDATE`, `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 197 | Schloss Kalkum | – | Waagehaus | 0.034 | `WEAK_VECTOR` |
| 198 | Ev. Auferstehungskirche | – | Kreuzkuppelkirche | 0.456 | `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 199 | St. Antonius | – | Basilika | 0.238 | `ARCHITECTURAL_TYPE` |
| 200 | Zum Heiligen Kreuz | – | Kreuz | 0.144 | `TO_CLASSIFY` |

## 6. Vorläufiges Fazit nach 200 SourceValues

Die wichtigsten Muster aus Sample 1 werden durch Sample 2 bestätigt:

- RxStore verhält sich als kontrollierter, hochpräziser Mapping Store mit geringer Coverage.
- Vector Search erschließt regelmäßig fachlich interessante Information aus dem TEI.
- Besonders stark ist die zusätzliche Ebene `ARCHITECTURAL_TYPE`.
- `COMPONENT` und `CONTEXT_COMPETITION` verhindern eine direkte Übernahme des höchsten Vector Candidates als Match.
- `Pfarrkirche` ist nach 200 Fällen ein belastbarer Kandidat für die weitere AdVoc-Diskussion.
- Wiederholte AdVoc Concepts können später als `Vocabulary Gap Evidence` für MCT ausgewertet werden.
- Ein einfacher globaler Qdrant Score Threshold ist fachlich nicht ausreichend.

## 7. Nächster sinnvoller Arbeitsschritt

Vor weiteren Massentests sollte aus den 200 Fällen eine erste **AdVoc Decision Rule v0.1** abgeleitet werden:

- Wann entsteht ein eigener AdVoc Concept?
- Wann wird nur eine Relation zu einem vorhandenen MCT Concept (`hasBroadMatch`, ggf. andere Relation) gesetzt?
- Welche Evidence muss vorliegen?
- Wie wird Häufigkeit als Vocabulary-Gap-Signal dokumentiert?

Die Runtime-/Domain-Architektur sollte erst danach angepasst werden.
